RECHTBANK VAN 1E AANLEG GRONINGEN


NB. In Stad en Lande (maar ook in Friesland en de oostelijke provincies) werden de juristen aangeduid met doctor. (dr. in beide rechten) (A.S. de Blťcourt, Pro Excolendo, 6 nt 4). In 1810 bestond Pro Excolendo een halve eeuw. Men had de viering willen houden op 28 februari 1811, maar op die dag werd de RbEA Groningen geÔnstalleerd, zodat de viering werd uitgesteld tot 26 maart 1811 (De Blťcourt, Pro Excolendo, 16).

Familienetwerken bij de rechtbanken in Groningen: Van Iddekinghe, Woldringh, Wichers, Wolthers, Hoving, Geertsema, Sypkens, Homan, Ten Berge, Keiser etc. Zie ook J.K.H. van der Meer, Patriotten in Groningen 1780-1795.

NB. Vindplaats Archief: Groninger Archieven, Archief van de rechtbank van eerste aanleg te Groningen, 1811-1838.

President

KEISER, Jacob Warmolt; Personalia:  NH * Groningen 24-11-1737 - † Groningen 17-8-1821; zn. van mr. Gerhard Jacob, luitenant Hoofdmannenkamer, en Anna Margaretha van Brunsveld; tr. 1769 Helena Elsabetha Lohman, dr. van Johan, kapitein, en Ida Elisabeth Bothenius; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1762); sinds 1762 advocaat te Groningen, 1766 taalman der stad Groningen, oct 1766 secretaris en ontvanger Winsummer en Schaphalster Zijlvest, sep 1777 secretaris Hof van Justitie, jul 1785 Raad Hof van Justitie en deze functie ononderbroken tot 1811 uitgeoefend, aug 1797 lid Nationale Vergadering, in 1799 benoemd tot raadsheer Departementaal Gerechtshof van de Eems; tot vlak voor zijn overlijden in 1821 nog steeds president, zou dan vervangen worden door T.A. ten Berge; Opgave 1810: verklaarde dat zijn vermogen gering was, had het secretarisambt moeten kopen voor f 6000,- en in de jaren 1793-1803 in de vorm van "don gratuit" ruim f 5000,- gegeven aan de Landskas; was toen gehuwd en had een kind; in 1821 wordt opgemerkt: " voor zoo veel zijne hoog gevorderde jaren toelaten nog zeer ijverig in zijnen post, doch uit hoofde van zijnen ouderdom voor denselven min geschikt; waarom het te wenschen was dat de heer Keiser onder genot van zijn vol traktement honorabel uit zijn ambt werd ontslagen". Bronnen: NP 1 (1910) 222; Nationaal Archief MJP, 331,2; MvJ 5022;

Vice-president

HOMAN, Herman Georg; Personalia: RK; * Groningen 27-2-1746 - † 03-01-1812; zn. van Henricus Johannes, en Reinera Maria Meijknecht; tr. 1.1772  Geertrudis Adriana Braus, 2. Groningen 1789 Harmanna Elisabeth van Berchuijs, dr. van Nicolaas, zeekapitein, en Lea Aldringa; Homan was geparenteerd aan de Gronings-katholieke familie Heerkens. Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1767); 1767-1795 advocaat (geen publieke functies vanwege zijn R.K. religie), feb 1795 lid college gedeputeerde representanten Stad en Land, okt 1795 lid Hof van Justitie Stad en Lande en sindsdien in de opeenvolgende provinciale hoven raad gebleven, in 1810 presiderend raad, in 1799 benoemd tot raadsheer Departementaal Gerechtshof van de Eems, 1812 lid van de Arrondissementsraad; Opgave 1810: verklaarde in 1810 door rentedalingen nauwelijks vermogen te hebben; was gehuwd en had een voorzoon die ziekelijk was; Bronnen: Pathuis, Gedenkwaardigheden, 298 (nr. 1395); Nationaal Archief MJP, 331, 1;

NB. Na zijn overlijden in deze functie vervangen door T.A. ten Berge, rechter (zie aldaar) (Keizerlijk Besluit van 27 februari 1811, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19)

Rechter van instructie

SYPKENS, Tammo; Personalia: NH * Scheemda 27-4-1780 - † Zuidbroek 12-11-1842; zn. van Henricus, predikant, na 1798 hoogleraar Oosterse talen en Hebreeuwse oudheden te Groningen, en Elisabeth Huber; zus van Ulrich Herman; tr. Clara Helena Wichers, dr. van mr. Hindrik Ludolf, landdrost van Groningen, en Arendina Bertling; (zoon zou trouwen met dochter van Spandaw, zie Rb Winschoten); Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1801); 1801 advocaat te Groningen en rechter van de jurisdictie Oosterdeel Langewold, sinds jul 1808 koninklijk procureur bij de vroedschap van Groningen, 1812 secretaris Academie Groningen, 1815 curator Academie Groningen; 1817 officier van justitie Rb Groningen, daarna procureur-crimineel Hof van Assisen Groningen, 1838 president Provinciaal Hof Groningen, 1821 lid Tweede Kamer, lid commissie redactie wetboeken, 1833 kamervoorzitter (nam actief deel aan de debatten over de wet R.O.), 1834 lid Eerste Kamer; Opgave 1810: verklaarde geen vermogen te bezitten omdat zowel zijn ouders als schoonouders nog in leven waren; was toen gehuwd en had ťťn kind; Bronnen: NP 33 (met portret); E.W.A. Henssen, "Tammo Sijpkens, een Gronings "Parketheer" ", in: Acht Groningse juristen en hun Genootschap. 225 jaren Pro Excolendo Iure Patrio (Groningen, 1986) 39-59; Van der Aa, VI onder S, 358; Levensberichten MNL, 1843; Nationaal Archief MJP, 331,15; MvJ 5022; Elias, Volksrepresentanten, 229-230 (vader Henricus);

Rechter

BERGE, Tammo Adriaan ten; Personalia: NH, later Waals; Bergen op Zoom 25-2-1756 - † Groningen 22-10- 1830; zn. van Tammo Jacob, officier Staatse leger, en Johanna Elisabeth de Brauw; tr. 1792 Anna Maria Geertruida van Swinderen, weduwe van Hendrik Jan Upmeyer, dr. van Albert Hendrik, drost van Westerwolde; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1775); 1775 advocaat bij de Hoge Justitiekamer, tevens in 1778 richter van Lellens en in 1785 gezworene der stad Groningen; 1795 lid municipaliteit Groningen en als zodanig lid van de vergadering van representanten Groningen, 1796 lid Nationale Vergadering, 1797 lid Tweede Nationale Vergadering, na 22 januari 1798 terug naar Groningen, 1798 lid municipaliteit Groningen, 1801 lid commissie tot het ontwerpen van een departementaal reglement, 1802 procureur-generaal Departementaal Gerechtshof Groningen, nadat hij eenzelfde functie bij het Nationaal Gerechtshof had geweigerd, 1805 raad in dit hof, in 1812 vice- president rb. Groningen en in 1821 als opvolger van de oude Keiser (83 jaar) president; vanaf 1815 curator Hogeschool Groningen; Opgave 1810: hij schatte zijn inkomsten uit vermogen op fl. 900,- tot fl. 1000,-; een zeer groot gedeelte van het vermogen zou bestaan uit effecten zowel van de provincie Groningen als nationaal; hij was gehuwd en had drie kinderen; Bronnen: Van Ette, Volksvertegenwoordigers; NNBW IX 48; Nationaal Archief MJP, 331, 6; MvJ 5022; Van der Aa, I, onder B, 115; Elias, Volksrepresentanten, 32 (met portret uit Rogge) Homines Novi, 78.

NB. In 1812 benoemd tot vice-president en in deze functie vervangen door J.H. Geertsema, rechter-plv.(zie aldaar) (Keizerlijk Besluit van 27 februari1811, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19)

DREWS, Johan de; Personalia: NH * Groningen 22-1-1754 - † Groningen 3-5-1820, zoon van Rudolph, raadsheer, en Maria Beerta van Berchuijs; tr. 1778 Margaretha Bouwina Lewe van Middelstum, dr. van Edzard Jacob, heer van Westerwijtwerd en Middelstum, en Alagonda Maria Rengers van Wetzinge; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1776); secretaris Winsummer Zijlvest, vervolgens commies der financiŽn van Groningen en Ommelanden, secretaris van de Provinciale Rekenkamer (betaalde hiervoor f 5000,-); in 1798 Rekenkamer opgeheven en ambteloos; in 1803 raad Stad Groningen, sinds feb 1808 bij reorganisatie van het stadsbestuur lid Vroedschappen "provisioneel belast met de justitieele functiŽn"; bij overlijden rechter Rb Groningen; Opgave 1810: verklaarde in 1810 een matig vermogen te hebben; was toen gehuwd en had acht kinderen; Bronnen: NL 1913, 263; Nationaal Archief MJP, 331, 15; Elias, Volksrepresentanten, 156-157 (zwager Lewe); 

NAUTA, Jacob Harmen; Personalia: NH * Veendam 21-2-1767 - † Groningen 29-3-1823, zn. van Hemmo, taalman, en Hijlcke Venema; tr. 1. Aleida Schimmelpenninck, zuster van Rutger Jan, 2. Maria Cornelia Star Lichtenvoort, zuster van W.C., rechter te Winschoten; Loopbaan: studie rechten Groningen (inschr. 1783); advocaat, sinds 1795 raad Hof, later Departementaal Gerechtshof Groningen; bij zijn overlijden rechter Rb. Groningen; Opgave 1810: verklaarde in 1810 dat de inkomsten uit zijn vermogen jaarlijks fl. 1500,- bedroeg; was toen gehuwd en had een kind (Cornelis Star Nauta); Bronnen: NP 68 (met portret) Nationaal Archief MJP, 331,41;

PEER, Antonius van; Personalia: NH * Zuidbroek 10-6-1760 - † Groningen 15-11-1826, zn. van Hendrik Laurens Adriaan, advocaat te Zuidbroek, geconstitueerd redger te Slochteren, en Kenna de Jong; tr. 1811 Froukje de Vries, geb. Almenum bij Harlingen dr. van Cornelis, arbeider, aannemer, en Aefke Arjens (meisje van zeer eenvoudige komaf, leeftijdsverschil 26 jaar, drie maanden na het huwelijk werd hun eerste kind geboren, in totaal zouden er zeven kinderen geboren worden) Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1785); 1782-1795 lid college van Gild- Water- en Stapelrecht te Groningen, 1785-1795 advocaat voor de stadsjurisdicties van Groningen, 1785-1795 tevens richter van Uithuizermeeden, jun-sep 1787 amanuensis van de commissie van Defensie in Groningen, 1795 lid en secretaris van de commissie van defensie en revolutie in Groningen, jul-okt 1795 lid van de municipaliteit van Groningen, sindsdien 1795 raad Departementaal Gerechtshof van Groningen; in 1799 benoemd tot raadsheer Departementaal Gerechtshof van de Eems; tot zijn dood rechter rb Groningen; Opgave 1810: verklaarde dat zijn vermogen middelmatig was; was toen ongehuwd, Bronnen: Nationaal Archief, MJP, 330, 84; MvJ 5022; Homines Novi, 104;

SICKINGHE, Pieter Rembt; Personalia: NH; * Nieuwe- of Langakkerschans 20-9-1746 (Elias zegt 21-9- 1743) - † Groningen 19-6-1821; zn. van Feyo, majoor en commandeur van Nieuwe- of Langakkerschans, en Petronella Wibbina Johanna van Iddekinge (neef is Tjaard Anthony); tr. 1780 Anna Josina Petronella Alberda van Ekenstein, dr. van Onno Joost, lid GS Groningen, lid Raad van State, en Anna Maria Hora; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1768); advocaat, tevens lid gezworen meente Groningen en vanaf 1768 secretaris college van waakzaamheid en veiligheid, 1782 hoofdman Hoge Justitiekamer, in 1795 ambteloos, in 1802 lid Wetgevend Lichaam Den Haag, jan 1805 drost en richter Hunsingokwartier en woont dan te Onderdendam; lid van de Ridderschap Groningen, blijft tot zijn dood rechter Rb Groningen; Opgave 1810: verklaarde een matig vermogen te bezitten, was toen gehuwd en had zes kinderen; NB. Weigert in 1808 om de functie van procureur des konings op zich te nemen. Dat bericht H.L. Wichers aan de Minister van J & P Van Maanen op 8 mei 1808. Hij beveelt dat Tammo Sypkens voor deze functie aan. (Nationaal Archief Coll. Van Maanen 1900, inv. nr. 234) Bronnen: Nationaal Archief MJP, 331,11; Elias, Volksrepresentanten, 213 (met portret);

Rechter-plaatsvervanger

CREMERS, Franciscus Jacobus Joannes; Personalia: RK; ged. Groningen 2-9-1779 - † Zwolle 30-7-1845; zn. van mr. Jacobus Johannes en Anna Maria Lucia Heerkens; tr. 1805 Reinera Anna Maria Draper, dr. van mr. Georgius Ignatius Mattheus, advocaat, en Catharina Maria Arnoldina Helmich; zoon: Epimachus Jacobus Johannes Baptista, minister van Buitenlandse Zaken; Loopbaan: studie rechten Groningen (prom. 1802); in 1810 advocaat Groningen, 1812-1834 notaris Groningen, burgemeester van Groningen, lid Provinciale Staten van Groningen; kwam voor in de lijsten van de hoogstaangeslagenen in het departement van de Westereems in 1811; Bronnen: NP 38 (1952) 104; Hartong, Protocollen, 57;

GEERTSEMA, Johan Herman; Personalia: NH * Groningen 20-3-1755 - † Groningen 26-2-1837; zn. van mr. Cornelis, landschrijver Klei-Oldambt, en Aleyda Engelma (moeder van haar was een Sypkens); tr. 1783 Roelina Johanna Emmerij, dr. van Carel Coenraad en Johanna Roelina Arnoldi; dr. Eldina huwde mr. B. Albarda, advocaat te Leeuwarden en lid Tweede Kamer; Geertsema was overgrootvader van de bekende voetballer Pim Mulier (Gens Nostra 1995, 307); Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1776); 1795 luitenant-kolonel Nationale Garde in het arrondissement Groningen; jul 1798 lid van het Intermediair Administratief Bestuur, "rafinadeur", 1802 raad stad Groningen, sinds feb 1808 lid van de stad-Groningse vroedschap provisioneel belast met de justitiŽle functien, sinds 1812 rechter Rb Groningen, was dit in 1821 nog; Opgave 1810: verklaarde een matig vermogen te bezitten; was toen gehuwd en had acht kinderen; Bronnen: NP 50 (1964) 160 (met portret); Nationaal Archief MJP, 331, 15; MvJ 5022;

NB. Wordt rechter in de plaats van T.A. ten Berge.(zie aldaar) (Keizerlijk Besluit van 27 februari1811, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19); in zijn plaats wordt benoemd tot rplv. Theunis Haakma Tresling, advocaat (Keizerlijk Besluit 20-6-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19) Levensbericht van Haakma Tresling in MNL 1863 http://www.dbnl.org/tekst/_jaa002186301_01/_jaa002186301_01_0012.htm.

WOLDRINGH, Gerard Gillis; Personalia: NH; * Harlingen 22-6-1756 - † Groningen 8-5-1832; zn. van Jan Gerard, luitenant- kolonel, en Maria Johanna Gijsberta Vermeersch; tr. 1784 Anna Catharina Roorda, dr. van Jacob, ontvanger van Barradeel, eigenaar Harkemastate te Tzummarum, en Geertje Nieuwenhuis (Anna's broer mr. Evert Roorda, raadsheer Hof van Friesland); Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1776); 1782-1787 gezworene, daarna schepen en raad Groningen, sinds 1808 lid vroedschappen "provisioneel belast met de justitieele functiŽn" stad Groningen, bij zijn overlijden rechter rb Groningen; Opgave 1810: verklaarde een matig vermogen te bezitten; was toen weduwnaar en had vijf kinderen; Bronnen: NP 6 (1915) 390; Nationaal Archief MJP, 331, 15;

WOLTHERS, Wolter; Personalia: NH * Groningen 3-4-1756 - † Groningen 27-4-1811, zn. van Herman, gezworene stad Groningen, taalman, gildrechtsheer, lid raad, lid GS, gedeputeerde SG, en Louisa Christina Conringh; tr. Anna Maria van Swinderen, dr. van Albert Hendrik, eveneens gezworene stad Groningen, taalman, gildrechtsheer, lid raad, lid GS, gedeputeerde SG, en Johanna de Marees; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1775); lid College van Gild- Water en Stapelrecht stad Groningen, lid College van Wees- en Huwelijksche zaken stad Groningen, schepen en in 1795 lid municipaliteit Groningen, lid Staten van Stad en Lande, sinds 1803 raad stad Groningen, in feb 1808 omgezet in lid vroedschappen "provisioneel belast met de justitieele functiŽn" stad Groningen; Opgave 1810: verklaarde een matig vermogen te bezitten; was toen weduwnaar en had drie kinderen; Bronnen: Nationaal Archief MJP, 331,15; Groninger Archieven, Archief Familie Wolthers (inv.92: Aanschrijving aan Wolters Wolthers van de prefect van zijn benoeming tot rechter plv.);  Homines Novi, 118-119; P.C. Blois van Treslong Prins, Genealogie van het geslacht Wolthers (Den Haag 1906)

NB. Wordt na zijn overlijden in april 1811 vervangen door Robert Keuchenius Driessen (1759-1831, advocaat, provinciaal archivaris en publicist) (Keizerlijk Besluit 10-10-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19);

Keizerlijk procureur

DONNY, Charles; Personalia: Zijn broer is Jean Joseph * 9-10-1767; studie rechten; griffier vredegerecht Brugge; Advocaat Hof van Beroep Brussel; 1823 rechter Rb. Kortrijk; door Hof van Assisen van Brabant veroordeeld wegens knevelarij en uit dien hoofde afgezet; Van Hille, Nederlands Bewind, 198-199 verwisselt hem met deze; Loopbaan: 1810 advocaat en raadspensionaris Brugge; auteur van "Les Habitants de la Lune"1816, opgedragen aan de Staten Generaal. Bronnen: Van Boven, "Belgisch Openbaar Ministerie". 

NB. Wrs. nooit verschenen en ontslagen. Officieel vervangen door Roelands PI te Winschoten (zie aldaar) (Keizerlijk Besluit 9-1-1812, Nationaal Archief, Archief Keizerlijk Hof, inv.nr. 19).

Substituut-procureur

GOCKINGA, Scato; Personalia: NH *Groningen 27-7-1788 - † Groningen 7-3-1852; zn. van mr. Scato, advocaat en secretaris, en Geertruy Johanna Meurs; tr.Groningen 1817 Geertruij Johanna Cornelia Wichers, dr. van Jan Hendrik, ontvanger, en Henrietta Cornelia Philippina Meurs; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie ); advocaat, bij zijn overlijden vice-president provinciaal gerechtshof van Groningen; Bronnen: NP 40 (1954);

WARTUM, Petrus Rosier van; Personalia: * Termunterzijl 2-2-1772 - † Groningen 10-3-1822; zn. van Hendrikus Gerhardus, advocaat, en Johanna Louisa Rosier (afkomstig van Veurne); tr.1 Cornelia Strootman, dr. van Gerardus, kanonnier, en Alsje Jans 2.1815  Oede den Boumeester, hulponderwijzeres (secondante) afkomstig van Zwolle, dr. van Korstiaan, koopman, en Meritje Prins. Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1794); 1794 advocaat, 1795 richter in de jurisdicties Schildwolde, Slochteren en Kantens, sinds mrt 1796 advocaat-fiscaal van Groningen; 1813 tevens directeur van Politie te Groningen; overleed in 1822 tijdens het blussen van een brand in de Martinitoren; Opgave 1810: verklaarde dat de inkomsten uit zijn vermogen fl.97,17 per jaar bedroeg; was toen gehuwd en had een kind; Bronnen: Nationaal Archief MJP, 331,15; MvJ 5022; Emich, Geschiedenis politie

Griffier

OFFERHAUS, Johannes; Personalia: NH * Winsum 17-12-1769 - † Groningen 25-8-1837; zn. van Hermannus Johannes, predikant, en Margaretha Woldringh; tr. 1. 1794 Alagonda Edonia Sypkens, dr. van prof. Henricus, 2. 1821 Sophia de Raadt, dr. van mr. Melchior Willem, lid rechtbank, en Margaretha van Delden; Loopbaan: studie rechten Groningen (promotie 1793); jun 1793 advocaat, 1794 richter jurisdictie Slochteren, mrt 1795 secretaris en ontvanger Aduarder Zijlvest, sinds okt 1795 secretaris Hof, later Departementaal Gerechtshof van Groningen; was in 1821 nog griffier rb Groningen; Opgave 1810: verklaarde dat zijn jaarlijkse inkomsten uit vermogen f 150,- bedroeg; was toen gehuwd en had drie zoons en twee dochters; Bronnen: NP 46 (1960) 337; Nationaal Archief MJP, 331,9; MvJ 5022;

Deze pagina is een onderdeel van de site Rechters in 1811